Ультрадыбыс пен лазерлік сәулеленудің біріктірілген әсері кезінде тазалауды эксперименттік зерттеу
Қаралымдар: 11 / PDF жүктеулері: 2
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-7263-2026-154-1-185-202Кілт сөздер:
шығарындылар газдары, ультрадыбыстық тазалау, инфрақызыл лазер, акустикалық агломерация, кавитация, фотодиссоциация, улы шығарындыларАңдатпа
Бұл жұмыста іштен жану қозғалтқышының шығарындылары газдарының уыттылығын ультрадыбыстық толқындар мен инфрақызыл лазерлік сәулелену көмегімен төмендетуге арналған эксперименттік зерттеу ұсынылады. Автокөлік дыбыс өшіргіш корпусына ультрадыбыстық сәулелендіргіш пен инфрақызыл лазерді біріктіретін түпнұсқа құрамдастырылған қондырғы әзірленіп, сынақтан өткізілді. Әсерсіз режимде, ультрадыбыстық әсер кезінде, лазерлік әсер кезінде және олардың біріктірілген жағдайында қозғалтқыштың бос жүрісінде және жоғарылатылған айналымдарында шығарындылардың негізгі компоненттерінің концентрациялары (жанбай қалған көмірсутектер CH, көміртек тотығы CO, көмірқышқыл газы CO₂, оттегі O₂) және газ температурасы өлшенді. Алынған нәтижелер ультрадыбыс пен лазердің жекелей түрде әртүрлі компоненттерге селективті әсер ететінін көрсетті: ультрадыбыстық әсер жоғары айналымдарда CO мөлшерін бақылау режимімен салыстырғанда 60%-ға дейін төмендетсе, лазерлік сәулелену CH концентрациясын 35–40% аралығында азайтты. Ультрадыбыстық және лазерлік әсерді біріктіріп қолдану зиянды заттардың концентрациясын кешенді түрде төмендетуге мүмкіндік берді (CH және CO мөлшерінің сәйкесінше 38% және 43%-ға дейін азаюы), сонымен қатар шығарындылардағы O₂ құрамының төмендеуі және CO₂ үлесінің артуы байқалды, бұл жану өнімдерінің тиімді жануын және ұсталуын көрсетеді. Зерттеу нәтижелері шығарындылар газдарын тазалау үшін ультрадыбыс пен инфрақызыл лазерлерді кешенді қолданудың перспективалылығын растайды.
